فن کویل ها دستگاه هایی هستند که در سیستم های تهویه مطبوع برای تامین سرمایش و گرمایش محیط های مختلف استفاده می شوند. این دستگاه ها با استفاده از جریان هوا و عبور آن از میان کویل های سرد یا گرم هوای مطبوعی را در فضا توزیع می کنند. فن کویل ها معمولا در فضاهایی که نیاز به کنترل دقیق دما دارند مانند ساختمان های مسکونی، اداری، هتل ها و دیگر محیط های مشابه کاربرد دارند.
اجزای فن کویل
فن کویل ها از اجزای مختلفی تشکیل شده اند که هر کدام نقش مهمی در عملکرد دستگاه دارند:
- بدنه دستگاه: بدنه محفظه ای برای تمامی اجزا است که از مواد مقاوم در برابر ضربه و حرارت ساخته شده و عملکرد تهویه را بهبود می بخشد.
- الکتروموتور: موتور وظیفه تامین نیروی چرخش فن را بر عهده دارد که در مدل های دور متغیر، سرعت موتور قابل تنظیم است.
- الکتروفن: این فن هوا را به داخل دستگاه مکش کرده و پس از عبور از کویل ها، هوای سرد یا گرم را به محیط هدایت می کند.
- کویل سرمایشی و گرمایشی: فن کویل ها می توانند هم به عنوان سیستم های سرمایشی با آب سرد و هم گرمایشی با آب گرم عمل کنند.
- فیلتر تصفیه هوا: فیلترها گرد و غبار و ذرات معلق را از هوا جدا کرده و به حفظ کیفیت هوای محیط کمک می کنند.
- سینی فن کویل: در سیستم های آبی، سینی درین آب تقطیر شده را جمع آوری می کند و از پخش رطوبت جلوگیری می کند.
- عایق صوتی: این عایق ها به کاهش صدای دستگاه و ارتعاشات آن کمک می کنند تا محیطی آرام تر ایجاد شود.
- ترموستات: ترموستات دما را تنظیم می کند و بر اساس نیاز، فن را روشن یا خاموش می کند یا سرعت آن را تغییر می دهد.
نحوه عملکرد فن کویل ها
فن کویل ها به وسیله انتقال حرارت از آب سرد یا آب گرم به هوا، دمای محیط را تنظیم می کنند و بسته به فصل، آب سرد از چیلر یا آب گرم از پکیج و بویلر وارد فن کویل ها می شود و به همین ترتیب هوای محیط یا سرد یا گرم می شود. در تابستان وقتی نیاز به سرمایش است، آب سرد از چیلر به داخل کویل ها می رود و هوای گرم محیط توسط فن به داخل دستگاه مکش می شود. سپس هوا از کنار کویل های سرد عبور کرده و با گرفتن سرمای آب درون کویل ها دمایش کاهش می یابد.
پس از این فرآیند هوا دوباره توسط فن به فضا پمپاژ می شود و محیط خنک می گردد. در زمستان نیز برای گرم کردن محیط آب گرم از پکیج یا بویلر وارد کویل ها می شود و هوا که از بیرون وارد فن کویل می شود با تماس با کویل های گرم، گرما می گیرد و دمای آن افزایش می یابد. این هوای گرم سپس توسط فن به محیط تزریق می شود تا دمای فضای داخلی به حد مطلوب برسد.
انواع فن کویل ها
فن کویل ها بسته به نحوه نصب و کاربرد در مدل های مختلفی عرضه می شوند که هر کدام مزایای خاص خود را دارند:
- فن کویل سقفی توکار: این مدل ها به طور پنهانی در سقف نصب می شوند و به خاطر بی صدا بودن معمولا در فضاهایی مانند هتل ها، دفاتر اداری و ساختمان های مسکونی که نیاز به عملکرد بی صدا دارند کاربرد دارند. این مدل ها به دلیل اینکه به صورت توکار نصب می شوند فضای کمتری اشغال کرده و ظاهر زیبایی دارند.
- فن کویل دیواری: این دستگاه ها ظاهری شبیه به اسپلیت های دیواری دارند و معمولا در دیوار نصب می شوند. هوا از دریچه بالای دستگاه مکش شده و از طریق کویل ها خنک یا گرم می شود. این مدل ها اغلب در محیط هایی با فضای محدود یا در مکان هایی که نیاز به نصب دیواری دارند مورد استفاده قرار می گیرند.
- فن کویل سقفی و زمینی: این دستگاه ها به صورت عمودی روی زمین کنار دیوار یا به صورت افقی زیر سقف نصب می شوند. برخلاف فن کویل های سقفی توکار این دستگاه ها قابل مشاهده هستند و در محیط های مختلف کاربرد دارند.
- فن کویل کاستی: این مدل ها معمولا بر روی سقف نصب می شوند و به دو نوع یک طرفه و چهارطرفه تقسیم می شوند. نوع یک طرفه تنها هوا را در یک جهت پرتاب می کند در حالی که نوع چهارطرفه هوا را به چهار جهت مختلف پخش می کند. این دستگاه ها به خاطر پخش یکنواخت هوا در محیط برای فضاهای بزرگ یا با طراحی خاص مناسب هستند.
مزایا و معایب فن کویل
فن کویل ها مزایای زیادی دارند از جمله عدم نیاز به کانال کشی پیچیده که نصب سریع تر و هزینه کمتری به همراه دارد. همچنین به خاطر فضای کم اشغال برای محیط های محدود بسیار مناسب هستند. این دستگاه ها امکان کنترل دقیق دما را فراهم می کنند و می توان دمای هر فضا را به طور مستقل تنظیم کرد. علاوه بر این نصب و نگهداری آن ها بسیار ساده تر از سیستم های دیگر است.
با این حال فن کویل ها معایبی هم دارند به عنوان مثال در صورتی که فیلترها به طور منظم تمیز نشوند آلودگی هوا در دستگاه جمع می شود. به علاوه این سیستم ها معمولا نسبت به سیستم های هوارسان بازدهی کمتری دارند و برای کارایی بهتر به سیستم های اضافی مانند چیلر یا پکیج نیاز دارند.
